De griep en andere luchtweginfecties

In het najaar start het luchtwegseizoen. Het aantal mensen met een luchtweginfectie neemt dan toe. Griep komt het meest voor in de wintermaanden, maar er zijn meer virussen die vergelijkbare klachten geven zoals het coronavirus (SARS-CoV-2), het virus dat COVID-19 veroorzaakt. Wat zijn luchtweginfecties en waardoor worden ze veroorzaakt? In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen hierover.

Wat is het verschil tussen griep en een andere luchtweginfectie?

Een luchtweginfectie is een ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen. De ernst van een luchtweginfectie kan wisselen van een milde verkoudheid tot een ernstige longontsteking. Een luchtweginfectie wordt meestal veroorzaakt door een virus.

Veel voorkomende virussen die luchtweginfecties kunnen veroorzaken zijn het rhinovirus, RS-virus (Respiratoir Syncytieel-virus) en het coronavirus SARS-CoV-2 (het virus dat COVID-19). Griep is ook een luchtweginfectie en wordt veroorzaakt door het griepvirus (Influenzavirus).

Deze verschillende virussen kunnen vergelijkbare verschijnselen geven, zoals een loopneus, keelpijn en hoesten. Griep begint vaak heel plotseling met rillingen, koorts en spierpijn. De meeste luchtweginfecties gaan vanzelf over.

Kan ik tegelijk griep en een andere luchtweginfectie krijgen?

Het is mogelijk dat mensen in de wintermaanden griep en een andere luchtweginfectie tegelijk of na elkaar krijgen. Je kunt namelijk de verschillende virussen oplopen. De virussen die luchtweginfecties veroorzaken verspreiden zich via druppeltjes die vrijkomen bij praten, hoesten en niezen. Als iemand de druppeltjes inademt kan deze persoon besmet raken. Maar niet iedereen die besmet wordt met het griep- of een ander virus wordt ziek. Mensen die wel ziek worden door besmetting merken dit pas enkele dagen na het oplopen van het virus. Er zit namelijk wat tijd tussen besmetting en de ontwikkeling van ziekteverschijnselen.

Kan ik een luchtweginfectie voorkomen?

Je kan niet helemaal voorkomen dat je een luchtweginfectie krijgt. Tegen sommige virussen die een luchtweginfectie kunnen veroorzaken bestaan vaccins, zoals de jaarlijkse griepprik en de vaccinatie tegen COVID-19. Deze vaccins beschermen tegen (ernstige) ziekte. Sinds een jaar is er ook een vaccinatie die het mogelijk maakt om hele jonge kinderen te beschermen tegen het RS-virus.

Mensen die ernstig ziek kunnen worden door virussen die luchtweginfecties veroorzaken krijgen een oproep voor een vaccinatie. Onderstaande adviezen kunnen ook helpen om anderen te beschermen tegen besmetting.

• Ben je ziek? Blijf thuis.
• Ben je niet ziek, maar heb je wel klachten? Werk thuis als dat kan.
• Hoest en nies in je elleboog.
• Houd afstand tot anderen.
• Vermijd contact met mensen die ernstig ziek kunnen worden van een luchtweginfectie.
• Is contact toch nodig (bijvoorbeeld bij mantelzorg)? Draag een mondneusmasker.

Goede hygiëne helpt om verspreiding te beperken en kan helpen voorkomen dat je zelf ziek wordt. Was daarom vaak en goed je handen met water en zeep en ventileer binnenruimtes.

Via deze website van de Rijksoverheid vind je meer adviezen om luchtweginfecties te voorkomen.

Nieuwe ontwikkelingen

Vanaf luchtwegseizoen 2026-2027 houdt het RIVM de verspreiding van luchtweginfecties nog scherper in de gaten. Dankzij een vernieuwde aanpak waarin verschillende bronnen samen worden bekeken ontstaat er een beter, overkoepelend beeld van de verspreiding van luchtweginfecties in Nederland. Hierdoor kunnen stijgingen in het aantal luchtweginfecties sneller worden opgemerkt en gecommuniceerd naar zorgprofessionals. Daarbij kunnen mensen op tijd worden geïnformeerd om verspreiding zo veel mogelijk kunnen voorkomen.

Dit artikel is geactualiseerd in oktober 2026.