Over ons - Biowetenschappen & Maatschappij

Geen producten in je winkelwagen.

Geef uw e-mailadres op

Oeps er ging iets mis! Controleer de gegevens en probeer het opnieuw.

  • Door het invullen van uw e-mailadres, schrijft u zich in voor onze nieuwsbrief.
  • Download deze cahier

Visie

De maatschappelijke belangstelling voor gezondheid, natuur en milieu is enorm toegenomen. Nederlanders zijn veel meer dan vroeger geïnteresseerd in informatie over gezond leven, ziektes, voeding, natuurbehoud en duurzaamheid. Veel wetenschappelijke ontwikkelingen binnen de biowetenschappen bieden vooruitgang op deze vlakken, maar soms is het lastig om hierover een gefundeerde mening te vormen. Mensen halen hun informatie vaak van internet, en online informatie kan versnipperd zijn en niet compleet.

Stichting Biowetenschappen en Maatschappij (BWM) wil bijdragen aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s binnen de biologische- en gezondheidswetenschappen. Met onze boekjes en dossiers geven we binnen een thema een duidelijk overzicht van de huidige stand van zaken. We laten voor- en tegenstanders aan het woord en presenteren de belangrijkste onderwerpen binnen een thema op een neutrale manier. Zo helpen we bij het vormen van een geïnformeerde mening.

 

Missie

Sinds onze oprichting in 1969 luidt onze missie:

In brede kring het inzicht te bevorderen in de actuele en toekomstige ontwikkeling en toepassing der bio-wetenschappen, in het bijzonder met het oog op de betekenis en gevolgen van deze ontwikkeling voor mens, dier en maatschappij.

Onze doelstelling is om zo veel mogelijk geïnteresseerde Nederlanders te helpen bij het vormen van hun mening over uiteenlopende thema’s binnen de biowetenschappen. Onze boekjes zijn een helder vertrekpunt om deel te nemen aan het maatschappelijk debat. Er verschijnen vier cahiers per jaar. Ze onderscheiden zich van veel populair-wetenschappelijke uitgaven doordat ze worden geschreven door vooraanstaande wetenschappers die zich in ons land met het betreffende thema bezighouden. De redactie bestaat eveneens uit experts, zodat een hoge graad van betrouwbaarheid wordt bereikt. Een professionele eindredacteur zorgt ervoor dat de artikelen prettig leesbaar zijn en toegankelijk voor iedereen. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de ethische en maatschappelijke gevolgen van de behandelde thema’s. Op die manier informeert en prikkelt stichting BWM de geïnteresseerde Nederlander over actuele onderwerpen binnen de biowetenschappen.

Bij sommige cahiers geeft BWM bijpassend lesmateriaal uit voor Biologie havo/vwo bovenbouw. De leerlingenhandleidingen zijn gratis te downloaden op deze website.

Jaarverslag

Bekijk het jaarverslag van 2020

Het team van BWM

Het bestuur van BWM wordt gevormd door mensen die in de biowetenschappen of in maatschappelijke functies brede ervaring hebben. Het bestuur stelt ook de onderwerpen van de cahiers vast en wijst de themaredactie aan. Er is altijd één bestuurslid in iedere themaredactie vertegenwoordigd.

Bestuur

Jannes van Everdingen

Jannes van Everdingen (1952) heeft na zijn studie geneeskunde te Leiden (1970-1977), een zomerassistentschap interne geneeskunde in het academisch ziekenhuis en aansluitend een assistentschap interne geneeskunde en dermatologie te Paramaribo (1977-1979), de opleiding dermatologie aan de universiteit van Amsterdam gevolgd (1979-1983).

Na de afronding hiervan was hij naast deeltijd dermatoloog in het AMC werkzaam bij het Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg CBO. Hij stond aan de basis van de richtlijnontwikkeling in Nederland en promoveerde op dat onderwerp in 1988 (‘Consensus in de geneeskunde’, UvA). Nadien was hij nog 20 jaar verbonden aan het CBO, onder meer als secretaris van de Medisch Wetenschappelijk Raad, hoofd richtlijnprogramma en adjunct-directeur. In 2009 werd hij directeur van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en van het Huidfonds en algemeen secretaris van de Regieraad voor Kwaliteit van Zorg (adviesorgaan van VWS). Die laatste functie ruilde hij in 2013 in voor een adviseurschap bij het nieuwe Zorginstituut Nederland. Vanaf zijn assistententijd schreef of redigeerde hij boeken, gemiddeld twee per jaar. Zodoende heeft hij meer dan vijftig boektitels op zijn naam staan, waaronder het Geneeskundig Woordenboek van Pinkhof-Hilfman, Diagnose & Therapie en Evidence-based richtlijnontwikkeling (Springer), het Medisch Handboek (Kosmos) en het Junior dokters woordenboek (Van Dale). In 2001 ontving hij de Van Walree Prijs van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen, voor zijn werk op het snijvlak van medische wetenschap, kliniek en journalistiek. Op dat vlak is hij nog steeds actief. Jannes van Everdingen is voorzitter van het bestuur van stichting Biowetenschappen en Maatschappij.

Lees meer Lees minder
Jelle Reumer

Jelle Reumer (1953) is emeritus hoogleraar Vertebrate Paleontology aan de Universiteit Utrecht. Hij studeerde biologie in Utrecht en deed onderzoek in diverse velden van de biologie, waaronder cytogenetica, taxonomie en vertebratenpaleontologie. Hij was eerder gedurende 28 jaar directeur van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam.

Hij levert een actieve bijdrage aan het maatschappelijk debat over wetenschap door boeken te schrijven, als spreker bij Science Café’s, en als columnist in diverse media waaronder dagblad Trouw en Vara’s Vroege Vogels. Jelle Reumer is lid van het Dagelijks Bestuur en penningmeester van stichting Biowetenschappen en Maatschappij.

Lees meer Lees minder
Ben Hamel

Ben Hamel (1944) is opgeleid als kinderarts en later klinisch geneticus in het Radboudumc te Nijmegen. Zijn werkzame leven heeft zich daar ook afgespeeld afgezien van de 8 jaar dat hij werkzaam is geweest in Tanzania, laatstelijk nog na zijn pensionering in 2009 tot begin 2013 als director of postgraduate studies aan het KCMU College te Moshi.

En van ruim 1 jaar als voorbereiding op het werk in de tropen in het toen nog bestaande Bethlehem ziekenhuis in ’s-Gravenhage. Vanaf 1986 was hij hoofd van de sectie klinische genetica van de afdeling Genetica en vanaf 1989 opleider voor het specialisme Klinische Genetica. Jarenlang was hij voorzitter van de Stichting Klinische Genetica Nijmegen en Omstreken en een aantal jaren van de Stichting Prenatale Screening Nijmegen. Hij vervulde talloze functies binnen de Vereniging Klinische Genetica Nederland, die hem in 2008 tot erelid benoemde. Hij promoveerde – laat – op een proefschrift getiteld “X-linked mental retardation: a clinical and molecular study”, waarna hij enige tijd later tot hoogleraar klinische genetica in het bijzonder van verstandelijke handicaps werd benoemd. Hij was mede-oprichter van het zeer succesvolle European MRX consortium. Behalve (X-linked) verstandelijke handicaps hadden erfelijke bindweefsel aandoeningen en dysmorfologie zijn belangstelling. Hij was co-director van de cursus “From developmental genes to dysmorphology” van de European School of Medical Genetics in Bertinoro, Italië en director van “the Indonesian course in medical genetics” in Semarang, Indonesia. Bij zijn afscheid van het Radboudumc werd hij benoemd tot erelid van de Marfan Contactgroep en tot Officier in de Orde van Oranje Nassau.

Lees meer Lees minder
Christine Mummery

Christine Mummery (1953) is hoogleraar Ontwikkelingsbiologie en Hoofd van de afdeling Anatomie en Embryologie in het LUMC. Na haar studie natuurkunde aan de Universiteit van Nottingham voerde zij aan de Universiteit van Londen een promotieonderzoek uit op het terrein van de biofysica. Vanaf 1978 bezette zij een postdoc-plaats aan het Hubrecht Instituut in Utrecht, waar zij in 1985 groepsleider werd.

Haar onderzoek richtte zich vooral op muizenembryonen en embryonale muizenstamcellen waarin zij groei en differentiatie in de vroege ontwikkeling bestudeerde. In 2000 introduceerde zij menselijke embryonale stamcellen in Nederland en ontving zij de eerste licentie om nieuwe cellijnen uit overtollige IVF embryonen te ontwikkelen. In 2002 werd zij door het Interuniversitair Cardiologisch Instituut Nederland tot hoogleraar Ontwikkelingsbiologie van het Hart benoemd aan het Utrechts Universitair Medisch Centrum. In 2007 ontving zij een Harvard Stem Cell Institute / Radcliffe Fellowship voor een sabbattical aan het MGH en het Department of Disease Biophysics in Harvard. In mei 2008 kwam zij met haar groep naar het LUMC waar het onderzoek aan menselijke embryonale stamcellen en cardiovasculaire cellijnen wordt voortgezet, nu met inbegrip van geïnduceerde pluripotente stamcellen. Christine Mummery is thans Deputy Editor in Chief van Stem Cell Research, en zij heeft zitting in de Editorial (Advisory) Boards van Cell Stem Cell, Stem Cells, the International Journal of Developmental Biology, en Differentiation. Zij heeft tevens bestuursfuncties in de Nederlandse Hartstichting, de Centrale Commissie voor Onderzoek met Mensen, de KNAW en ZonMw.

Lees meer Lees minder
Pim van Gool

Pim van Gool (1957) studeerde geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam en promoveerde aldaar op dierexperimenteel onderzoek naar hersenveroudering, verricht bij het Nederlands Instituut voor Hersenonderzoek. Hij heeft ruim 25 jaar ervaring in de gezondheidszorg en wetenschap.

In 2000 werd hij benoemd tot hoogleraar in de neurologie, in het bijzonder de dementieën. In dit verband deed hij onderzoek naar doelmatige diagnostiek, nieuwe geneesmiddelen, prionziekten en preventie van dementie. Daarnaast heeft hij zich beziggehouden met onderwerpen buiten de neurologie zoals onderzoek bij verstandelijk gehandicapten, primaire gezondheidspreventie, en forensische psychiatrische aandoeningen. Sinds 2005 is hij lid van de Gezondheidsraad. Hij was als lid en voorzitter actief in verschillende Gezondheidsraadcommissies, landelijke richtlijnenwerkgroepen en wetenschappelijke en maatschappelijke adviesraden. Internationaal is hij actief in het European Dementia Prevention Initiative en als lid van één van de permanente wetenschappelijke adviesgroepen van de European Medicines Agency (EMA).

Lees meer Lees minder
Ellen van Donk

Ellen van Donk (1953) is sinds 1997 Hoofd van de afdeling Aquatische Ecologie van het Nederlands instituut voor Ecologie in Wageningen (NIOO-KNAW) en sinds 2009 profileringshoogleraar Aquatische Ecologie aan de Universiteit van Utrecht. Daarnaast is zij gasthoogleraar aan de Universiteit van Lund (Zweden).

Na haar studie Medicijnen (tot kandidaatsexamen) en Biologie aan de Universiteit van Amsterdam voerde zij aan de diezelfde universiteit en aan de Universiteit van Michigan (Ann Arbor, USA) een promotieonderzoek uit op het terrein van de Limnologie (PhD 1983). Vanaf 1983 tot 1989 werkte zij als Hoofd van de afdeling Wateronderzoek bij de Provincie Utrecht en daarna (1989 –1997) als Universitair Hoofddocent aan de Universiteit Wageningen bij de Vakgroep Waterkwaliteits Beheer en Aquatische Ecologie. Verder is zij gasthoogleraar geweest aan de Radboud Universiteit Nijmegen (1999-2009) en Universiteit van Oslo, Noorwegen (2001-2011). Haar onderzoeksgroep op het NIOO bestudeert de sturingsmechanismen van de dynamiek en structuur van voedselwebben in meren. Er wordt onderzoek gedaan aan bijvoorbeeld giftige blauwwieren, chemische communicatie tussen aquatische organismen en parasitaire schimmelinfecties. Ook wordt bestudeerd hoe milieuveranderingen, zoals klimaatverandering en overbemesting, voedselwebben in meren beïnvloeden. De verkregen kennis is onder meer van belang voor de restauratie van meren. Voor meer informatie zie haar personal website:http://www.nioo.knaw.nl/users/evandonk/

Lees meer Lees minder
Ronella Grootens

Ronella Grootens (1986) studeerde Biomedische Wetenschappen en is gespecialiseerd in Wetenschapscommunicatie.

Zij promoveerde in 2016 aan de Universiteit Leiden op het onderwerp Targeted Informed Consent for Minors; over het betrekken en informeren van minderjarigen bij de beslissing over deelname aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Sindsdien heeft zij verschillende functies bekleed op het gebied van patient engagement, klinisch onderzoek en gezondheidscommunicatie. Kenmerkend aan haar werk is de participatieve aanpak, waarbij zij samen met de doelgroep werkt aan informatie en oplossingen. Zo ontwikkelde zij o.a. een innovatief landelijk model voor Proefpersonen Informatie Formulieren voor minderjarigen, en de website www.kindenonderzoek.nl over kindergeneeskundig onderzoek, voor kinderen, ouders en professionals.

Lees meer Lees minder
Jim van Steenbergen

(1950) is arts Maatschappij en Gezondheid, profiel Infectieziekte-bestrijding en werkt als onafhankelijk adviseur op het vakgebied volksgezondheid.

Hij heeft 25 jaar gewerkt bij de Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding, onderdeel van het Centrum Infectieziektebestrijding van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Daarnaast werkte hij van 2011-2017 bij het Leids Universitair Medisch Centrum (associate professor) in het kader van de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Noordelijk Zuid Holland. Hij is actief betrokken bij het onderwijs op de Netherlands School of Public and Occupational Health en geeft gastcolleges en inleidingen in bij- en nascholingen.

Lees meer Lees minder
Roy Erkens

Roy Erkens (1976) doceert evolutiebiologie en biodiversiteit als onderdeel van het Maastricht Science Programme aan de Universiteit van Maastricht. Hij is actief in onderwijsvernieuwing en ontwikkelde diverse onderwijsprogramma’s.

Roy zet zich met groot enthousiasme in voor activiteiten in de wetenschapscommunicatie en geeft regelmatig publiekslezingen (ook online te zien op bijvoorbeeld Universiteit van Nederland. Hij is gastonderzoeker bij het Naturalis Biodiversity Center, en is bestuurslid bij het Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI) en de Treub Maatschappij. Roy verschijnt in lokale en nationale televisie- en radioprogramma’s om toelichting te geven op maatschappelijke vragen over wetenschappelijke ontwikkelingen in de biologie.

Lees meer Lees minder
Susana Chuva de Sousa Lopes

Susana Chuva de Sousa Lopes studeerde biomedische wetenschappen aan de Universiteit van Utrecht. Ze ontving een Veni-subsidie in 2006 toen ze bij het Hubrecht Laboratorium als postdoc werkte.

Sinds 2009 is zij verbonden aan de afdeling Anatomie & Embryologie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), waar zij in 2019 benoemd werd tot hoogleraar Ontwikkelingsbiologie van de mens, mede dankzij het krijgen van een VICI- en ERC consolidator-subsidie. Haar onderzoeksgroep richt zich op het bestuderen van de ontwikkeling van de mens, met een bijzondere interesse voor de kiembaan en bijbehorende epigenetische dynamiek. Op basis van de transcriptome van menselijke (foetale) organen heeft zij meegewerkt aan het ontwikkelen van het wiskundige algoritme Keygenes om te bepalen in hoeverre gedifferentieerde menselijke pluripotente stamcellen op hun in vivo tegenhangers eigenlijk lijken. Verder bestudeert zij hoe stamcellen kunnen differentiëren naar eicellen. Zij is coördinator van de “Stamcel” focus groep van de Europese vereniging van menselijke voorplanting en embryology en is vaak betrokken bij maatschappelijk en media-gevoelige thema’s zoals genetische modificaties, mens-dier combinaties en de embryo wet. 

Lees meer Lees minder
Susane Chuva
Mirte Bosse

Mirte Bosse (1982) is als onderzoeker aan de Wageningen Universiteit in de Animal Breeding en Genomics groep gespecialiseerd in populatie en conservatie genomica.

Mirte studeerde biologie (bachelor) en ecologie (master) aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Voor haar doctoraat in Animal Breeding and Genomics aan de Wageningen Universiteit stapte ze over op het vakgebied genomica (2015). Na haar promotie combineerde ze haar beide passies met een postdoc in ecologische genomica aan het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO) waar ze onderzoek deed naar de variatie op het koolmezen-genoom. Ze ontving onlangs een VENI-beurs en werkt nu aan de negatieve impact van inteelt vanuit een genomica-perspectief bij de VU en aan de WUR. In 2018 werd Mirte Bosse door het tijdschrift New Scientist genomineerd als een van de beste wetenschappelijke talenten uit Nederland en België. Zij heeft een voorliefde ontwikkeld voor outreach waarbij vooral het enthousiasmeren voor wetenschappelijk onderzoek centraal staat en heeft deelgenomen aan o.a. Famelab, UniversiteitvanNederland, Home Academy, Nationale Wetenschapsagenda en MuseumJeugdUniversiteit.

Lees meer Lees minder
Mirte Bosse
Erwin Kompanje

Dr. Erwin Kompanje is werkzaam als klinisch ethicus en universitair hoofddocent, verbonden aan de afdeling intensive care volwassenen én de afdeling ethiek en filosofie van de geneeskunde van het Erasmus MC in Rotterdam

Hij is opgeleid als verpleegkundige en werkte bij het Academisch Ziekenhuis Rotterdam (thans Erasmus MC) op de neurochirurgische intensive-care afdeling. Hij adviseert artsen en verpleegkundigen bij dagelijkse ethische en gezondheidsrechtelijke vragen en problemen en is actief betrokken bij wetenschappelijk onderzoek omtrent deze thema’s.

Lees meer Lees minder
Erwin Kompanje

Bureau

Joy Kerklaan
bureaucoördinator
Monique Verheij
senior secretaresse
Pauline van Schayck
vervangend bureaucoördinator

Raad van Advies

Francine Govers
Professor Fytopathologie WUR
Bas Defize
Bas Defize
Career development officer UU
Wiel Hoekstra
Vertrouwenspersoon wetenschappelijke integriteit RIVM
Egbert Schroten
Emeritus hoogleraar Christelijke Ethiek
Jos van den Broek
Emeritus hoogleraar (biomedische) wetenschapscommunicatie
Jaap van Dissel
Directeur RIVM Centrum Infectieziektebestrijding
Z.K.H. Prins Claus †
Prof. dr. D.W. van Bekkum †