Geen producten in je winkelmand.

01 juli 2020
minder verdiepend
15 minuten

De banaan is de pisang

De auteurs

In de Nederlandse supermarkt is er weinig van te merken, want het schap met bananen is nog goed gevuld. Toch is het een kwestie van tijd voordat de gevolgen van twee verwoestende schimmelziekten in de bananenteelt ook hier merkbaar worden. Tenzij er snel een oplossing komt…

 

Panamaziekte

De banaan heeft het zwaar te verduren. Wereldwijd worden de plantages aangetast. Om te beginnen is er de beruchte verwelkings- of panamaziekte, die wordt veroorzaakt door een reeks fusariumschimmels. In de jaren 60 dook in Azië een nieuwe, gevaarlijke variant daarvan op: tropical race 4 oftewel TR4. Ondanks verwoede pogingen om die te stoppen, is het niet gelukt om verspreiding naar Afrikaanse plantages te verhinderen.

Sinds kort is de ziekteverwekker ook in Zuid-Amerika gevonden. Groot probleem is dat minstens de helft van het totale bananenareaal bestaat uit vatbare Cavendish-bananen, bestemd voor de export. In zo’n wereldwijde monocultuur is het voor een ziekte gemakkelijk om zich te verspreiden. Complete plantages worden verwoest, en de bodem blijft tientallen jaren ongeschikt voor bananenteelt. En dat terwijl banaan de voornaamste voedselbron is voor meer dan 400 miljoen mensen in de tropen. Alsof dit nog niet genoeg is, lijdt de banaan ook nog eens onder een bladschimmelziekte met de onheilspellende naam Black Sigatoka, veroorzaakt door de schimmel Mycosphaerella fijiensis.

Immuun voor chemische middelen

Om een gezonde banaan in de supermarkt te krijgen, wordt op een plantage 25 tot 70 keer per jaar met gewasbeschermingsmiddelen gespoten. Maar de schimmel die Black Sigatoka veroorzaakt, wordt steeds ongevoeliger voor deze chemische middelen. Het is dan ook geen optie om de dure en vervuilende middelen te blijven gebruiken. Daarom werken onderzoekers aan de ontwikkeling van resistente bananenrassen. Ze maken daarbij gebruik van wilde verwanten met genen die de plant weerbaar maken tegen de ziekteverwekkers. Zo komen er nieuwe mogelijkheden om ervoor te zorgen dat de banaan niet voor lange tijd de pisang is.

Lees ook de andere artikelen in dit dossier: Wat is plantgezondheid en waarom is het zo belangrijk?Gewassen wapenen met een weerbare omgevingSchimmels en bacteriën helpen plant bij afweer en Xylella fastidiosa, een verraderlijk souvenirtje

Over de auteurs

Ir. Doriet Willemen
Ir. Doriet Willemen is hoofdredacteur van Gewasbescherming, het verenigingsblad van de Koninklijke Nederlandse Plantenziektekundige Vereniging en redacteur van de scholierenwebsite www.plantenziektekunde.nl

Meer onder de natuur

Etiam rhoncus. Maecenas tempus, tellus eget condimentum rhoncus, sem quam semper libero, sit amet adipiscing sem neque sed ipsum. Nam quam nunc, blandit vel, luctus pulvinar, hendrerit id, lorem. Maecenas nec odio et ante tincidunt tempus.

Meer
Artikel
De directe en indirecte kosten en baten van stikstof
Integrale maatregelen met robuuste nettobaten voor de samenleving hebben de voorkeur in het stikstofbeleid. Maar hoe weeg je een kilogram stikstof op natuur af tegen een kilogram op de stedelijke omgeving?...
Lees het artikel
Artikel
Heide en bos knappen nog niet op
Veel heidegebieden hebben last van te veel stikstof. In eerste instantie verdwijnen langzaam de heideplanten. Snellere groeiers komen ervoor in de plaats, zoals bochtige smele en pijpenstrootje, twee grassoorten...
Lees het artikel
Artikel
Buurlanden gaan anders om met stikstofprobleem
De manier waarop België, Duitsland en Denemarken met de stikstofproblematiek omgaan, heeft in Nederland veel aandacht gekregen. Diverse politici suggereerden dat minister Carola Schouten van Landbouw...
Lees het artikel
Artikel
Wat is plantgezondheid en waarom is het belangrijk?
Planten, ze zijn overal. Veruit het meeste land op aarde is bedekt met een groene laag van bossen, oerwouden of graslanden, en ook de oceanen zitten vol met primitieve planten, algen. Zonder planten kunnen wij niet leven...
Lees het artikel
Artikel
Gewassen wapenen met een weerbare omgeving
Er is steeds meer belangstelling voor teeltmaatregelen die beogen de weerstand van planten tegen ziekten en plagen te verhogen. Afstand creëren tussen planten van dezelfde soort – beschouw het maar als agrarische ‘social distancing’ – kan ook...
Lees het artikel
04 december 2018
Natuur in Nederland
Over natuurbeheer is veel discussie. Maar wat is ‘natuur’ eigenlijk? En wat doen we om die natuur te beschermen?
Auteurs
prof. dr. Ellen van Donk
prof. dr. Han Olff
en meer
Cahier
Lesmateriaal
Lesmateriaal Biogrondstoffen
Serie van twee à drie lessen over biogrondstoffen en duurzaamheid. Leerlingen nemen zelf een bioplastic mee en vormen een mening over het gebruik van biogrondstoffen.
Bekijk het lesmateriaal