Wat zit er in ons afvalwater? - Biowetenschappen & Maatschappij

Geen producten in je winkelmand.

21 juni 2018
normaal verdiepend
10 minuten

Wat zit er in ons afvalwater?

De auteurs

Nederlands drinkwater is van zeer hoge kwaliteit en heel goedkoop. Het kost tussen de € 0,80 en € 1,5 per kubieke meter (inclusief belasting). Schoon drinkwater verandert in afvalwater doordat wij er ook mee douchen, wassen, spoelen en soppen, en daarmee allerlei stoffen aan het water toevoegen die er niet in thuishoren. Welke stoffen zijn dat? En hoe erg is dat?

Gemiddeld drinkwaterverbruik door Nederlandse huishoudens in liter per persoon per dag.

 

Organische en anorganische stoffen

Bij het spoelen van het toilet ontstaat veruit de meeste vervuiling. In poep, urine en toiletpapier zitten veel organische stof, meststoffen als stikstof en fosfor, en nog wat medicijnresten en bacteriën. Als dit water na enige tijd gaat rotten krijgt het een zwarte kleur. Daarom noemen we dit zwart water.  Al het andere huishoudelijke afvalwater heet grijs water. Dat is bijvoorbeeld  het water van de douche en wasmachine dat vervuild is met restanten van tandpasta, shampoos, crèmes en wasmiddelen. Rioolwater bevat soms ook dingen die er niet in thuis horen, zoals vochtige doekjes, tampons en frituurvet: alles wat in een afvoerput belandt, zit in onze afvalwaterstroom.

De hoeveelheden organische stof en stikstof en fosfor zijn niet zo hoog, maar omdat we zoveel afvalwater produceren, moeten we dit wel zuiveren.

Meststoffen: ammonium, fosfaat

De meeste stikstof in afvalwaterwater is aanwezig in de vorm van ammonium (NH4+). Fosfor is in afvalwater vooral aanwezig in de vorm van fosfaat (PO43-).

Microverontreinigingen

Naast deze bulkstoffen bevat huishoudelijk afvalwater ook zogeheten organische microverontreinigingen, dat zijn bijvoorbeeld hele lage concentraties aan medicijnresten, drugs, cosmeticaresten en microplastics. Deze stoffen staan nu sterk in de belangstelling omdat ze slechts gedeeltelijk worden verwijderd in de huidige rwzi’s en allerlei negatieve effecten kunnen veroorzaken in het milieu en waterleven. Onderzoek van het RIVM naar antibiotica en ook naar resistente bacteriën, heeft bijvoorbeeld laten zien dat biologische zuiveringsprocessen deze stoffen aanzienlijk verminderen. Maar nog niet genoeg om op bijvoorbeeld recreatiewater te lozen waar mensen er mee in contact komen. Om ook deze laatste resten te verwijderen zijn extra zuiveringstappen nodig.

Eerst zuiveren

Er zitten al met al wel duizenden verschillende stoffen in ons afvalwater. Bij lozing kunnen ze een explosieve groei van algen(eutrofiëring) veroorzaken, met zuurstofloos water en vissterfte tot gevolg. Daarom mag huishoudelijk afvalwater pas geloosd worden als het aan de wettelijke lozingseisen voor organische stof, stikstof en fosfor voldoet.

Over de auteurs

Dr. Tineke Hooijmans
Universitair hoofddocent Gezondheidstechnologie bij het IHE Delft Institute for Water Education
Prof. dr. Ana Maria de Roda Husman
Hoofd van de afdeling Milieu bij het Centrum Zoönosen en Omgevingsmicrobiologie van het Centrum Infectieziektebestrijding, RIVM, Bilthoven en hoogleraar Mondiale veranderingen en milieuoverdraagbare infectieziekten bij het Institute voor Risk Assessment Sciences van de Universiteit Utrecht
Dr. Henk Lubberding
Microbioloog en voorheen werkzaam bij het IHE Delft Institute for Water Education
Dr. Hans van Bruggen
Microbioloog en voorheen werkzaam bij het IHE Delft Institute for Water Education
Dr. ir. Alette Langenhoff
Universitair hoofddocent waterbiotechnologie aan Wageningen University & Research
Ing. Ruud Kampf
Adviseur Nature based methods for water reuse bij Rekel/water en Rekel Kenya Ltd
Dr. Heike Schmitt
Werkzaam bij het Centrum Zoönosen en Omgevingsmicrobiologie van het Centrum Infectieziektebestrijding, RIVM, Bilthoven als speerpunttrekker antibioticaresistentie in het milieu en daarnaast als universitair docent aan de Universiteit Utrecht
Dr. ir. Hardy Temmink
Universitair hoofddocent milieutechnologie aan de Wageningen University & Research en werkzaam als themacoördinator bij het onderzoeksinstituut voor duurzame watertechnologie Wetsus
Prof. dr. Pim de Voogt
Hoogleraar Chemisch-biologische interacties in aquatische ecosystemen aan de Universiteit van Amsterdam en werkzaam bij het KWR Watercycle Research Institute
Prof. dr. ir. Huub Rijnaarts.
Hoogleraar milieu- en watertechnologie en hoofd van de sectie Milieutechnologie aan Wageningen University & Research
Abonnement

Mis nooit meer een cahier

Met een jaarabonnement mis je niets meer! Wil je altijd op de hoogte blijven van de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van de biowetenschappen? Neem dan een abonnement! Hiermee ontvang je een korting van 40% ten opzichte van de cahierprijs in de webwinkel. Daarnaast betaal je geen verzendkosten bij een abonnement. Het abonnement gaat in per 1 januari van het nieuwe kalenderjaar. Je kunt te allen tijde opzeggen, waarna je alleen nog de cahiers ontvangt die je hebt betaald.

Jaarabonnement
Vier keer per jaar krijg je onze boekjes automatisch thuisgestuurd. Zo bespaar je flink op de losse verkoopprijs en blijf je altijd op de hoogte.
Bekijk abonnement

Nooit meer iets missen?

Wil je altijd op de hoogte blijven van nieuwe boeken, dossiers en lesmaterialen? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. Wij sturen je maandelijks een overzicht van alle nieuwe content.

Schrijf je in